u EGZEMA ve ALERJİ İlgili Konular u
0 Atopik Dermatit
Atopik Egzema
Egzema terimi tahriş olmuş deri anlamında kullanılır. Erken egzema kırmızı, su dolu kabarcıklar ve sızıntılı olabilir. Daha sonraki dönemlerde kabuklu, kalın ve kahverengimsi olabilir. Her zaman için kaşıntılıdır. Egzema örnekleri allerjik kontak dermatit, seboreik dermatit, numuler dermatittir. Bu bölümde atopik egzema anlatılacaktır.
Atopik Dermatit veya Atopik Egzema
Atopik kelimesi deri, burun ve akciğerlerin allerjik hastalıklara eğilimi tanımlar. Sıklıkla ailesel allerjik hastalık mevcuttur. Bu ailelerde yüksek ateş astım gibi allerjik olaylar sıktır. Ayrıca atopik dermatit olarak adlandırılan döküntüler ve deri hassasiyeti mevcuttur. Pek çok atopik dermatitli kişide ailelerinde de benzer sorunlar vardır. %20 hastanın ailesinin bir bireyinde bu durum mevcut olabilir.
Atopik dermatit tüm dünyada oldukça yaygındır. Örneğin A.B.D de çocukların %10'u ve tüm toplumun üçte biri bu duruma sahiptir
Hastalık her yaşta görülmekle birlikte en çok çocuklar ve bebeklerde görülür. Deri döküntüleri kaşıntılıdır, vücutta yaygın veya belli bölgelerde sınırlanmış olabilir.
Atopik dermatit, genellikle çocuklar ergenlik çağına girerken iyileşir veya 25 yaşından önce sona erer. %50 hastada bu durum hayat boyu devam edebilir ancak erken çocukluk dönemindeki gibi şiddetli değildir.
Hastalık bebeklik döneminde başladığında infantil egzema olarak adlandırılır. Kaşıntılı döküntüler sızıntılı ve kabukludur en çok saçlı deride ve yüzde görülür. Fakat vücudun her yerinde de görülebilir. Kaşıntı nedeniyle çocuk başını, yanaklarını ve diğer alanları elleriyle, yastık ya da başka birşeyle oğuşturur. Pekçok bebek 2 yaştan önce düzelir. Uygun tedaviler problem gerileyinceye kadar yardımcı olur.
Infantil Egzema/Atopik Dermatit
Bebeklikten sonra deri daha az kırmızılık, az sızıntılı ve az kabuklu hale gelmeye başlar. Fakat bu sefer de daha kuru, kahverengimsi-gri hale gelir kabuklanma ve sertlik olabilir. Kaşıntı devam edebilir özellikle geceleri artar. Bazı hastalarda kanatıp yara kabuğu yapana kadar kaşıntı şiddetli olabilir. Böyle durumlarda deri mikrop kapabilir.
Ergenlik dönemi ve genç erişkinlerde egzema alanları el ve ayakta tipik bir şekilde yerleşebilir. En sık görülen alanlar dirsek büklümü, diz büklümü, bilekler, yüz, boyun ve üst göğüs bölgesidir.
Egzema/AtopikDermatit
Yukarıda anlatıldığı şekilde bir kaşıntılı döküntü ailede atopik problemler hikayesiyle birlikteyse atopik egzema olarak değerlendirilebilir. Uygun, erken ve düzenli tedavi hastaları rahatlatır, hastalığın süresini ve şiddetini azaltır.
Atopik egzema klasik şekillerin dışında avuç içi, el sırtı ve parmaklar ve ayaklarda kabuklanma, sızıntı, kalınlaşma şeklinde de görülebilir. Malesef yıllarca devam edebilir.
Atopik Dermatitle ilgili sorular ve yanıtları
Atopik egzemada yiyeceklerin rolü nedir?
Atopik egzemada yiyeceklerin rolü %10 dur. Bazı gıdalar, özellikle de astımlı bebek ve çocuklarda atopik egzemayı alevlendirebilir. Gıdaları denetlemek nadiren faydalı olabilir. Ani reaksiyonlara neden olan gıdalardan uzak durulmalıdır.
Çevresel faktörler önemli midir ve nasıl önlem alınabilir?
Nadiren temas veya havayoluyla gelen bazı maddelerin uzaklaştırılması fayda sağlayabilir. Bazen toz taşıyan eşyalar ( tüylü yastık, örtü, boyun atkısı,yatak örtüleri, yorgan, battaniye, halı, kilim, kumaş perde, yün ve diğer kumaşlı eşyalar) atopik ekzemayı arttırabilir.
Allerji testleri astım ve saman nezlesindeki gibi atopik ekzemada da değer taşır mı?
Bazen ama her zaman değil. Bir pozitif test sonucu %20 değer taşır. Eğer test sonucu negatifse bu daha anlamlıdır ve gerçekten o maddeye allerji olmadığını gösterir.
Aşı yöntemi saman nezlesindeki gibi faydalımıdır?
Atopik dermatit tedavisinde aşı yöntemi etkili bulunmamıştır. Ayrıca deri şikayetlerini arttırabilir.
Atopik dermatit tedavisi için ne yapılması gerekir?
Bir dermatoloğa başvurmanız gereklidir. Doktorunuz size allerjen ve tahriş edici maddelerden korunmada yol gösterecek ve uygun şekilde banyo ve nemlendirici kullanımını tavsiye edecektir. Ani sıcaklık değişimleri terlemeye neden olan aktiviteler atopik egzemayı alevlendirebilir.
Dermatoloğunuz deriye sürülerek kullanılan kortizonlu kremler, losyon ve pomadlar, bazende katran içeren ürünler tavsiye eder. Antihistaminik gibi ağız yoluyla kullanılan haplarda kaşıntının rahatlaması için tavsiye edilebilir. Eğer infeksiyon eklenmişse antibiotikler önerilir. Çok şiddetli vakalarda dermatoloğunuz ultraviyole tedavisi önerebilir. Standart tedavilere yanıt alınmadığı durumlarda birçok yeni ilaç denenebilir. Ayrıca çok gerekli şartlarda kortizon iğneleri veya hapları da kullanılır.
Egzema/Atopik Dermatit
Bu 40 yıllık klasik tedavilere ek olarak son yıllarda immunomodülatör olarak adlandırılan yeni ilaçlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kortizon içermeyen bu ilaçlardan bazıları Tacrolismus ve pimecrolismus'tur. Özellikle tacrolismus atopik egzemalı hastaların %80 inde kısmen veya tamamen düzeltici etkisi görülmüştür.
Atopik dermatit çok sık görülen bir durumdur . Uygun bir tedavi ile hastaların çoğunda oldukça iyi bir rahatlama sağlanır.